Rijden onder invloed: alles over straffen, limieten en uw rechten

Een gezellige avond kan een heel vervelende afloop krijgen als u besluit achter het stuur te kruipen na het drinken van alcohol of het gebruik van drugs. De regels in Nederland zijn streng en de juridische gevolgen zijn vaak ingrijpender dan u vooraf denkt. In dit artikel leggen wij uit wat er wordt bedoeld met rijden onder invloed, welke straffen er gelden en wat u kunt verwachten als u wordt aangehouden.

Wat wordt er bedoeld met rijden onder invloed? 

Rijden onder invloed betekent dat u een voertuig bestuurt terwijl u alcohol of drugs heeft gebruikt. Deze middelen zorgen ervoor dat u minder goed kunt rijden en sneller fouten maakt. Ook sommige medicijnen vallen hieronder, vooral als er een waarschuwingssticker op het doosje zit. Volgens de wet bent u 'onder invloed' als er meer van deze stoffen in uw bloed zitten dan de wet toestaat. Het maakt niet uit welk voertuig u gebruikt: de regels gelden voor de auto en de motor, maar ook voor de brommer en zelfs de fiets.

De juridische basis: misdrijf of overtreding?

Een veelgehoorde vraag is: is rijden onder invloed een misdrijf of overtreding? In de meeste gevallen wordt rijden onder invloed (artikel 8 van de Wegenverkeerswet) aangemerkt als een misdrijf. Dit heeft grote gevolgen, aangezien een veroordeling voor een misdrijf leidt tot een aantekening op uw strafblad. Alleen bij zeer lage promillages wordt het soms als overtreding afgedaan, maar in de praktijk krijgt vrijwel iedereen te maken met de zwaardere kwalificatie van een misdrijf.

Hoeveel mag u drinken als u gaat autorijden?

De wet maakt een strikt onderscheid tussen beginnende en ervaren bestuurders. Wanneer bent u een ervaren bestuurder? Over het algemeen bent u een ervaren bestuurder als u langer dan vijf jaar uw rijbewijs heeft (of zeven jaar als u het rijbewijs vóór uw achttiende heeft behaald).

Limieten voor ervaren en beginnende bestuurders

Voor de verkeersveiligheid zijn er scherpe grenzen voor het drinken van alcohol:

• Hoeveel promille mag een ervaren bestuurder in het bloed hebben? De grens ligt op 0,5 promille.

• Voor een beginnend bestuurder en alcohol gelden veel strengere normen. De vraag hoeveel u als beginnend bestuurder mag drinken is simpel te beantwoorden: nagenoeg niets. De limiet ligt op slechts 0,2 promille, dit is over het algemeen minder dan 1 glas.

Van glas naar promillage

Het is lastig om exact te bepalen hoeveel promille 1 bier of hoeveel promille 1 glas wijn precies is. Dit hangt namelijk nauw samen met uw alcoholtolerantie, uw lichaamsgewicht en of u heeft gegeten. Gemiddeld genomen zorgt 1 standaardglas voor een stijging van 0,2 tot 0,3 promille in uw bloed. Voor een ervaren bestuurder betekenen twee glazen vaak al dat de grens van 0,5 promille is bereikt. Als u zich afvraagt hoeveel glazen 0,5 promille alcohol is, dan is het veilige antwoord: maximaal twee.

Houd ook rekening met het alcoholpercentage van wat u drinkt; speciaalbieren bevatten vaak veel meer alcohol dan een standaard pilsje. Daarnaast is belangrijk om rekening te houden met de afbraaktijd: hoe lang blijft alcohol in uw bloed bij autorijden? Uw lichaam heeft gemiddeld anderhalf uur nodig om één glas alcohol af te breken. U kunt dus niet direct na een paar glazen weer veilig en legaal de weg op.

Mag u alcohol drinken in de auto?

De wet kijkt niet alleen naar het promillage, maar ook naar het gedrag. Hoewel de wet niet letterlijk verbiedt dat u bier drinkt achter het stuur, zorgt dit er wel voor dat uw alcoholpromillage in de auto direct stijgt. Bovendien kan het leiden tot gevaarlijk rijgedrag, wat op zichzelf al strafbaar is. Ook is het niet raadzaam om passagiers alcohol te laten drinken in de auto, omdat dit voor afleiding kan zorgen.

Rijden onder invloed van drugs

Naast alcohol is er in de wetgeving veel aandacht voor het rijden onder invloed van drugs. Hoewel drugsgebruik op zich niet verboden is in Nederland, gelden er voor deelname aan het verkeer strikte grenswaarden voor middelen zoals cannabis, cocaïne en MDMA. Belangrijk om te weten is dat er een absolute nultolerantie geldt zodra u verschillende soorten drugs combineert, of wanneer u drugs in combinatie met alcohol gebruikt. In die gevallen is elke meetbare hoeveelheid in uw bloed strafbaar.

De richtlijn voor rijden onder invloed van drugs hanteert zware straffen om drugsgebruik in het verkeer te ontmoedigen. Voor een eerste overtreding moet u rekening houden met een geldboete van circa € 900,- en een onvoorwaardelijke rijontzegging van minimaal zes maanden. Bovendien wordt er na de aanhouding vrijwel altijd direct een rijverbod van 24 uur opgelegd. Naast de strafrechtelijke afhandeling krijgt u te maken met het ‘Onderzoek naar rijgeschiktheid’ van het CBR, met kosten ruim boven de € 1.000,-.

De aanhouding: procedures en tests

Wanneer u wordt aangehouden voor een alcoholcontrole, zal de politie u eerst vragen om een blaastest te doen. Dit is een eerste indicatie. Bij een vermoeden van drugsgebruik kan een speekseltest door de politie worden ingezet.

Uw rechten en plichten

Wanneer mag de politie een speekseltest afnemen? Dit mag zodra er aanwijzingen zijn van drugsgebruik of bij een reguliere controle. Veel mensen vragen zich af: mag u een drugstest weigeren? Hoewel u fysiek kunt weigeren, wordt dit juridisch gelijkgesteld aan een zeer zware overtreding. De straf voor weigering is vaak hoger dan de straf voor een positieve test. Indien de eerste tests positief uitvallen, volgt er een officieel bloedonderzoek naar alcohol of drugs door een arts om het exacte gehalte vast te stellen.

Direct na de aanhouding: hoe nu verder?

Als u bent aangehouden met drank op, mag u in geen geval uw weg vervolgen als bestuurder. De politie legt u direct een rijverbod op voor een aantal uren. Dit betekent dat u de auto moet laten staan.

Hoe komt u thuis?

U bent zelf verantwoordelijk voor uw vervoer naar huis. U kunt een taxi bellen, met het openbaar vervoer reizen of iemand vragen u op te halen. De politie zal u in de regel niet naar huis brengen. Uw auto moet blijven staan op de plek van aanhouding, tenzij iemand anders met een geldig rijbewijs (die uiteraard nuchter is) kan rijden.

Wanneer mag u weer rijden?

Hoe lang mag u niet rijden na alcohol? Dat hangt af van het opgelegde rijverbod, vaak variërend van 1 tot 24 uur. Pas nadat deze tijd is verstreken én de alcohol volledig uit uw systeem is, mag u weer achter het stuur stappen. Let op: als uw rijbewijs is ingevorderd, mag u helemaal niet meer rijden totdat u het rijbewijs officieel terug heeft, ook niet na die eerste 24 uur.

Wat is de straf voor rijden onder invloed?

De straffen voor rijden onder invloed zijn fors en de gevolgen reiken verder dan alleen een boete.

Boetes en rijontzegging

De hoogte van de boete voor rijden onder invloed wordt bepaald door de officier van justitie of de rechter. Naast de boete kan een rijontzegging worden opgelegd. Hoe lang u uw rijbewijs kwijt bent na rijden onder invloed hangt af van het promillage. De maximale rijontzegging bij een eerste keer kan al oplopen tot enkele maanden. Bij een straf voor rijden onder invloed bij een ongeluk vallen de straffen nog veel zwaarder uit, omdat er sprake is van een verzwarende omstandigheid.

Vaker in de fout?

Bent u al eens eerder aangehouden met alcohol? De wet straft herhaling streng af:

• Eerste keer aangehouden met alcohol: Meestal een geldboete en een aantekening op het strafblad.

• 2e keer aangehouden met alcohol: De straf valt fors hoger uit en er volgt vaak een langere rijontzegging.

• 3e keer gepakt met alcohol: Hierbij moet u serieus rekening houden met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf.

Strafblad en verzekering

Een veelgestelde vraag is: hoe lang geldt een strafblad voor rijden onder invloed? Een veroordeling voor dit misdrijf blijft in de regel vijf tot tien jaar op uw strafblad staan. Dit kan grote gevolgen hebben voor het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Daarnaast is een auto verzekeren na rijden onder invloed een grote uitdaging. De meeste reguliere verzekeraars zullen u weigeren, waardoor u bent aangewezen op de zeer dure verzekeringen van de Vereende. Ook bij een boete voor openbaar dronkenschap kan uw betrouwbaarheid bij een verzekeraar al in het geding komen.

Wat kan Hendrickx, Vlielander, Van der Graaf Advocaten voor u betekenen?

Hendrickx, Vlielander, Van der Graaf Advocaten zijn gespecialiseerd in het aanvechten van straffen en invorderingen na rijden onder invloed. Wij zorgen voor een sterk verweer bij de rechter en geven u strategisch advies als u vastloopt in de procedure bij het Openbaar Ministerie of het CBR. Of het nu gaat om het terugkrijgen van uw rijbewijs of het voorkomen van een zware straf: wij staan voor u klaar om de gevolgen voor uw toekomst zo klein mogelijk te maken.

Heeft u hulp nodig na een aanhouding voor rijden onder invloed? Neem contact met ons op voor een adviesgesprek.