Cybercrime en cybersecurity: wat gebeurt er bij internetoplichting?

Ons leven speelt zich steeds meer online af:  we bankieren online, werken in de cloud en communiceren via social media. Deze digitalisering biedt veel voordelen, maar heeft ook een schaduwkant: de opkomst van online criminaliteit. In dit artikel leggen wij u uit wat dit precies inhoudt, hoe u zichzelf kunt beschermen en wat u kunt doen als u slachtoffer bent geworden.

Wat is cybercrime?

Misschien heeft u de term al vaak gehoord, maar wat is cybercrime precies? De letterlijke betekenis van cybercrime is criminaliteit die wordt gepleegd via het internet. Een computer, tablet of smartphone is hierbij het middel om het misdrijf te plegen, maar kan ook het doelwit zijn van de aanval.

In de wet en de volksmond wordt dit ook wel cybercriminaliteit of internetcriminaliteit genoemd. Het is een breed begrip. Het kan gaan om een simpele vorm van oplichting via Marktplaats, maar ook om zeer ingewikkelde computervredebreuk waarbij grote bedrijven worden platgelegd. In Nederland zien we dat de methoden van cybercrimedaders steeds slimmer worden, waardoor het voor zowel particulieren als bedrijven lastig kan zijn om de gevaren op tijd te herkennen.

Cybersecurity en cybercrime: hoe beschermt u zichzelf?

Cybersecurity is de verzamelnaam voor alle maatregelen die u neemt om te voorkomen dat kwaadwillenden toegang krijgen tot uw digitale systemen. Denk hierbij aan sterke wachtwoorden, tweestapsverificatie (2FA) en het regelmatig updaten van uw software.

Veel grotere organisaties huren speciale cybersecurity bedrijven in om hun netwerken te beveiligen. Toch begint veiligheid bij u zelf. Een goede beveiliging verkleint de kans op succesvolle cyberaanvallen. Als uw digitale voordeur goed op slot zit, komen cybercriminelen niet bij u binnen.

Het doel van cybercriminelen

Cybercriminelen zijn er in vele soorten en maten. Het varieert van individuele hackers en activistische collectieven (zoals Anonymous) tot aan professionele criminele organisaties en zelfs groepen die handelen in opdracht van staten. Hun drijfveren lopen sterk uiteen: waar de ene groep het internet inzet voor sociaal protest of om mensen te mobiliseren, richten de meesten zich op financieel gewin. In dat laatste geval worden individuen of ondernemingen vaak slachtoffer van chantage of afpersing.

Er zijn echter ook andere motieven:

• Diefstal van gegevens: Het stelen van persoonsgegevens om identiteitsfraude te plegen.

• Sabotage: Het opzettelijk platleggen van de systemen van een bedrijf of de overheid.

• Bedrijfsspionage: Het stelen van geheime plannen of uitvindingen van een concurrent.

Verschillende vormen van cybercrime: voorbeelden uit de praktijk

Om het onderwerp tastbaarder te maken, noemen we hier enkele veelvoorkomende cybercrime voorbeelden.

1. Phishing: U ontvangt een e-mail of sms die van uw bank lijkt te komen. Er wordt gevraagd om op een link te klikken en uw inlogcodes in te vullen. Zodra u dit doet, hebben de daders toegang tot uw rekening.

2. Ransomware: Dit is gijzelsoftware. Uw computer wordt geblokkeerd en u krijgt pas weer toegang nadat u een flink bedrag aan losgeld heeft betaald.

3. Hacking: Iemand breekt zonder toestemming in op uw computer of account.

4. Aankoopfraude: U koopt iets via een webshop of tweedehands site, betaalt het bedrag, maar ontvangt nooit uw product. Dit is een veelvoorkomende vorm van online criminaliteit.

Welke straffen staan er op cybercrime?

In Nederland wordt cybercriminaliteit zwaar bestraft. De wetgever neemt deze zaken erg serieus omdat de impact op slachtoffers en de maatschappij enorm kan zijn. De hoogte van de straf hangt af van de ernst van het feit:

• Hacken: Voor het simpelweg binnendringen in een computersysteem kan iemand al een gevangenisstraf van maximaal 2 jaar krijgen. Worden er ook gegevens gestolen of gekopieerd? Dan loopt de straf op tot maximaal 4 jaar cel.

• Phishing en oplichting: Op het oplichten van mensen via internet staat een maximale gevangenisstraf van 4 jaar.

• DDoS-aanvallen: Het opzettelijk platleggen van een website of netwerk kan leiden tot 2 jaar celstraf.

• Doxing: Sinds 2024 is ook het online verspreiden van privégegevens strafbaar. Hierop staat maximaal 2 jaar gevangenisstraf.

Naast celstraffen kan de rechter ook hoge geldboetes (tot tienduizenden euro's) of taakstraffen opleggen. Bovendien krijgt een dader een strafblad, wat grote gevolgen heeft voor de toekomst, zoals bij het aanvragen van een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag).

Opgelicht via internet, wat te doen?

Het kan de beste overkomen: u bent slachtoffer geworden van een digitale aanval of fraude. Het is belangrijk dat u direct in actie komt om de schade te beperken.

• Stap 1: Wijzig direct uw wachtwoorden. Doe dit vanaf een apparaat waarvan u zeker weet dat het veilig is.

• Stap 2: Neem contact op met uw bank. Als er financiële gegevens zijn gestolen, kan de bank uw rekeningen of pasjes blokkeren.

• Stap 3: Verzamel bewijs. Maak screenshots van gesprekken, e-mails, website-URL's en betaalbewijzen. Dit is cruciaal voor een eventueel juridisch traject.

• Stap 4: Doe aangifte. Zonder aangifte kan de politie geen onderzoek starten.

Wat doet de politie tegen internetoplichting?

De Nederlandse politie heeft een speciale afdeling voor internetcriminaliteit: de cybercrime politie. Zij sporen daders op en werken vaak internationaal samen. Omdat cyberdelicten onder het strafrecht vallen, kan de politie opsporingsmiddelen inzetten zoals het vorderen van gegevens bij providers of het uitvoeren van digitale doorzoekingen.

Wilt u een melding maken of heeft u direct hulp nodig? U kunt voor cybercrime contact opnemen via het algemene nummer van de politie 0900-8844. Voor het officieel melden van een strafbaar feit moet u een aangifte tegen cybercrime bij de politie doen. Dit kan in veel gevallen online via de officiële website van de politie, maar soms is het verstandig om hiervoor naar het politiebureau te gaan, zeker bij complexe zaken.

Onze cybercrime specialist: Wouter Hendrickx

Naast de hulp van de politie, is juridische ondersteuning vaak onmisbaar. Een slachtoffer krijgt namelijk niet alleen te maken met emotionele schade, maar vaak ook met grote financiële verliezen en juridische nasleep. Ook als u zelf wordt beschuldigd van een digitaal misdrijf, heeft u deskundige hulp nodig.

Binnen ons kantoor is Wouter Hendrickx onze ervaren cybercrime specialist. Hij heeft diepgaande kennis van de Nederlandse wetgeving rondom digitale criminaliteit. Hij begrijpt de technische aspecten van een zaak en weet deze te vertalen naar een sterke juridische verdediging of een helder advies voor slachtoffers.

Of het nu gaat om een conflict over gegevensbescherming, aansprakelijkheid na een hack, of bijstand tijdens een strafrechtelijk onderzoek: Wouter Hendrickx staat u bij. Hij zorgt ervoor dat uw rechten in de soms ondoorzichtige digitale wereld worden beschermd.

Heeft u juridische hulp nodig bij een cybercrimezaak?

Wilt u advies over uw specifieke situatie of wilt u weten wat de juridische mogelijkheden zijn na een incident? Neem dan contact met ons op voor advies.